ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى
96
مجمع التواريخ ( فارسى )
ديگر اعاظم و اعيان خراسان بشكى و قبله طلبيده در اجلاس و مباحثه با افنديان اهل روم و سنت و جماعت و پادريان نصارى و رهبانان يهود در باب حقيقت مذهب اسلام و صحيح بودن مذهب جعفرى كه با افنديان ايشان مباحثه در بيان بود باستماع تشخيص و تميز در آن محل مقرر نمود « 1 » . آن جناب با جمهور فضلا و طالب علمان و اعاظم ايران روانهء نخجوان به جهت آراستن اين مجمع عام گرديدند و بعد از دو و نيم ماه مباحثات علماء ملل آن چنين الزام يافتند و آن جناب از نخجوان بوان رفته با نادر شاه ملاقات نموده تفهيم مراتب و حقايق گفتگوى علماى ملل متفرقه را قله و دله نموده ترخص مراجعت بارض اقدس يافت . بعد از مراجعت نادر شاه از موصل و كركوك دفعهء اخير بصوب خراسان و منقلب شدن احوال ايران به جهت افعال او محافظت قلعهء طيبهء مشهد مقدس را به آن جناب تفويض نموده خود روانهء سمت قچان و خبوشان گرديد و هفت هزار افغان را كه نادر شاه به جهت حفاظت شهر در خدمت آن جناب مقرر نموده بود از شهر بدر نموده جماعت قزلباش را ببرج و باره به جهت صيانت و محافظت تعيين نموده مسرعان به جهت اخبار و طلبيدن على قليخان از سيستان روانه فرمود ، هر چند نصر اللّه ميرزا و امام قلى ميرزا در چناران كه هفت فرسخى بلدهء مشهد مقدس است بعد از قتل نادر شاه آمده در نهايت نياز از آن جناب خواهش دخول شهر نمودند نظر باينكه تمامى فرق قزلباشيه و رعاياى ممالك ايران كمال تنفر از نادر شاه و اولاد او داشتند و در آن وقت آنها متوسل بنور محمد خان افغان و عطا خان اوزبك كه در آن ولا با هفتاد هزار كس در حوالى شهر جام مجتمع بودند و اگر بار ديگر باستصواب ايشان
--> ( 1 ) - مخفى نماناد كه عدهء كثيرى از علماى دولت عثمانى و افغانستان و بخارا و عراق عرب و ايران و هندوستان و حجاز در آن مجلس حاضر بودند از قبيل آخوند ملا عبد النبى طسوجى از فضلاى آذربايجان و سيد نصر اللّه شهيد مدرس حرم حسين در كربلا و آخوند ملا محمد سمنانى و سيد محمد تقى خراسانى و شيخ احمد جزائرى نجفى و آخوند ملا حسين تبريزى و ايشان قاضى محمد خواجهء بخارى و صبغة اللّه افندى بغدادى و مولوى عبد الحق دهلوى و مولوى حسن لاهورى و غيرهم ( شهاب الدين الحسينى النجفى المرعشى ) .